Το Βρετανικό Δημοψήφισμα Άνοιξε το Παράθυρο

Είναι το λιγότερο αφελές να πιστέψει κάποιος ότι μετά το βρετανικό δημοψήφισμα (ανεξαρτήτως αποτελέσματος) η ΕΕ θα επανέλθει στην πρότερη κατάσταση.  Δεν πρόκειται να επανέλθει  στην κανονικότητα γιατί πολύ απλά αυτό που θεωρείται ‘κανονικότητα΄για την γραφειοκρατία των Βρυξελών δεν είναι ανεκτό από καμμία ευρωπαϊκή κοινωνία. Το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέδειξε με τον καλύτερο τρόπο την κριτική σε ένα σύστημα που αποφασίζει με απουσία των εθνικών κυβερνήσεων. Το προσφυγικό και η οικονομική κρίση ανέδειξαν με τον καλύτερο τρόπο την αδυναμία των δομών της ΕΕ και της ΟΝΕ να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα.  Βέβαια πολλές φορές η ιστορία επηρεάζεται από τις ‘στιγμές’ και η στιγμή της δολοφονίας της J. Cox επηρέασε το τελικό αποτέλεσμα.  Αυτή η στιγμή της δολοφονίας της  Cox δεν βελτίωσε όμως τον τρόπο με τον οποίο η ευρωζώνη δημιουργεί θέσεις εργασίας, προιόν, διαχειρίζεται την κρίση χρέους. Τουναντίον η ΕΕ συνεχίζει να επιφυλάσσει για τον εαυτό της τον ρόλο του παρατηρητή και σχολιαστή ειδήσεων. Και το σημείο της κατάπτωσης είναι τέτοιο  όπου το  Spiegel λίγες μέρες πριν ο Γιούνκερ επισκεφθεί την Ελλάδα και επιλύσει για πολλοστή φορά τα προβλήματά μας να τον χαρακτηρίζει μέθυσο και τεμπέλη.

Aνεξάρτητα από το δημοψήφισμα η ΕΕ πρέπει να ενσωματώσει τα αποτελέσματα της συμφωνίας Kάμερον Τούσκ τον Φεβρουάριο του 2016. Αυτή η συμφωνία πρέπει να επικυρωθεί από το ευρ.κοινοβούλιο αλλά και από τα εθνικά σε διάστημα δύο ετών. Αυτή η συμφωνία αναγνωρίζει την θεμελιώδη δυνατότητα του Ην. Βασιλείου να αποφασίζει σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο για το τι θα πράξει για το μεταναστευτικό, τους αλλοδαπούς εργαζόμενους στην Βρετανία για την κοινή αγροτική πολιτική κ.α. Αυτή η συμφωνία δημιουργεί ένα σημαντικό δεδομένο για τις χώρες μέλη. Δύνανται να διεκδικήσουν ένα διαφορετικό πλαίσιο πολιτικών και δράσεων για εξαιρετικά σημαντικά θέματα.  Ακυρώνει το ευρωπαικό κεκτημένο και επιτρέπει πλέον να συζητηθεί το μέγιστο θέμα των Ιταλικών τραπεζών σύμφωνα με τα ιταλικά δεδομένα, επιτρέπει να συζητηθεί το θέμα της μη εκπλήρωσης των προϋποθέσεων του Συμφώνου Σταθερότητας από την Γαλλία λαμβάνοντας υπόψη τις γαλλικές ανάγκες, επιτρέπει στα χώρες του Vizegrad να διαμορφώσουν μια διαφορετική πολιτική για το μεταναστευτικό. Και ελπίζουμε να επιτρέψει να συζητηθεί το θέμα του ελληνικού χρέους με βάση την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας

Βέβαια αμέσως μετά το δημοψήφισμα στις Βρυξέλλες θα δούμε μια σειρά διακηρύξεων για πολιτικές που θα συνεχίσουν την υλοποίηση του ευρωπαϊκού οράματος, θα ανακοινώσουν ένα νέο οδικό χάρτη για την πολιτική και οικονομική ενοποίηση και αλλά φαιδρά όπου μόνο θλίψη προκαλούν. Η αλήθεια όμως είναι άλλη. Το παράθυρο άνοιξε και δεν θα κλείσει  εύκολα.

Mετά το δημοψήφισμα

Όπως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα εκτιμώ ότι οποιοδήποτε και να είναι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος το σενάριο της χρεοκοπίας φαντάζει αναπόφευκτο.

Οι αποφάσεις της 26ης Οκτωβρίου ακυρώνονται ουσιαστικά στην πράξη. Είναι λογικό τόσο οι τράπεζες όσο και οι Χώρες μέλη της ΟΝΕ θα αρνηθούν να συμμετάσχουν και να συνεισφέρουν σε ένα σχέδιο που μπορεί και να μην επικυρωθεί από τον ελληνικό λαό. Ακόμα και αν επικυρωθεί η δανειακή συμφωνία του Οκτωβρίου στα μέσα Ιανουαρίου η αναβολή της εφαρμογής θα έχει προκαλέσει την ουσιαστική ακύρωσή της. Για νέα συμφωνία ούτε λόγος. Το πλήγμα αξιοπιστίας που δέχτηκε η ελληνική οικονομία με την απόφαση του δημοψηφίσματος πιστεύω ότι θα απομακρύνει αρκετά την εύρεση κάποιας λύσης για το χρέος. Τα αδιέξοδα της κρίσης του χρέους της Ελλάδος πολλαπλασιάζονται και πληθαίνουν. Δημιουργείται όμως μεγάλος προβληματισμός πλέον για την συμμετοχή της Ελλάδος στην ΟΝΕ. Πλέον είναι αρκετά δύσκολο να απασχολήσουμε πάλι την ΟΝΕ με το ελληνικό χρέος και να διαμορφώσουμε πολιτικές για την αντιμετώπιση των ελληνικών οικονομικών προβλημάτων. Πιστεύω ότι το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα την Ευρώπη θα την απασχολήσει το τεράστιο πρόβλημα που λέγεται Ιταλία και ιταλικό χρέος που ανέρχεται σε 1,8 τρις ευρώ. Δεν θα υπάρξει χρόνος πλέον για το ελληνικό χρέος.